turcă
Acik Komplo ÖnsözH. G. Wellsin bu yaygin olarak pek bilinmeyen, ancak derinden derine etkili oldugunu yeni anlamaya basladigimiz kitabi yazilali hemen hemen bir yüzyil oldu. Wells 1928de kitabini yazdiginda Britanya Imparatorlugu, dünyanin her yerindeki dominyonlari ve onlarin arasinda ticaret icin tüm okyanuslari kateden dev ticaret filosu ve kendini bu ticaretin baris ve düzen icinde yürütülmesine adamis Krallik Taci ve Majestelerinin Denizcileri HisHer Majestys Seaman -HMS- Britanya Donanmasinin armasi ile evrensel barisa hizmete kendini adamis görünen bir dünya devleti idi. Britanya Barisi Pax Britannica, Britanya denizlerasiri düzeni ile Britanya bilim ve teknolojisinin üstün örnegi Titanic, 1912de bir buzdagina carparak battigi zaman coktan alarm sinyalleri vermeye baslamisti. Benzetme gerekirse, Britanyanin 20. yüzyildaki halefi ABDnin kurdugu Pax Americana da, Amerikan düzeni ve teknolojisinin üstün örnegi uzay mekigi Challenger, 1986da Floridadaki uzay üssünden havalandiktan birkac dakika sonra infilak ettiginde coktandir alarm sinyalleri veriyordu; hala da veriyor. Britanya Barisi, Titanicten sonra 1945e dek 33 sene daha sürdü. Amerikan barisinin 1986dan sonra daha ne kadar sürecegini ömrümüz olursa görecegiz. 20. yüzyil basina dönersek Britanyanin modasi geciyordu. Ingiliz tacina baglilik, Ingiliz gelenekleri icinde sekillenmis bir iktidar ilkesi idi ve dünya üzerinde dogal sinirlarina ulasmisti. Bundan sonrasi icin daha yeni bir imparatorluk tarzi düsünmek lazimdi. Wells bunu Acik Komploda düsündü ve önerdi.Ingiliz edebiyatina damgasini vurmus bir baska isim olan George Orwell, 1945te yayinlanan Hayvan Ciftligi ve 1948de yazdigi 1984 adli romanlariyla Wellsin tam karsisinda yer almis ve özellikle 1984te dünya hakimiyeti fikrini yermistir. Orwell gencliginde bir Wells hayrani idi. Tüm kitaplarini okudu. Ama daha sonra onun tam bir karsiti oldu. Wells onun elestirilerine cevap vermedi; ancak ona yazdigi bir mektupta Seni pislik You shit diye hitap etmesi cok kizdigini gösterir.Wells, cagimizin garip, korkunc ve mantik sinirlarini zorlayan olaylarinin, uluslarasiri ve onlardan daha zengin sirketlerin, atlatilamayan iktisad krizlerin, genetik planlamanin, yeniden baslayan sömürge savaslarinin, kisilik, kimlik ve bagimsizlik kaybinin bir habercisi midir Gönül olmamasini diliyor; ama akil yine de bundan korkuyor. Acik Komplonun bir yerinde Wells, Acik Komplocularin planlarini gerceklestirmek icin mücadeleye hazir olmalari gerektigini; ama bunun icin yine de fazla fedakarlikta bulunmalarinin gerekmeyecegini; hatta yakalanan eylemcilerin hafif hapis cezalarindan öteye bir zarara ugramayacagini yazar. Kurulu düzeni yikmak ve yerine bir elit diktatörlügü kurmak icin mücadele veren eylemcilerin, neden böylesine hafif cezalarla karsilasacagini, 20. yüzyil boyunca sürmüs terör ve karsi terörün kanli tarihine baktigimizda pek anlayamayiz. Ama eger darbe, bugün artik ayak seslerini duymaya basladigimiz gibi, yeryüzünün hakimleri ve elit cevrelerinden geliyorsa; Bilderberg toplantilarinda sosyal güvenlik harcamalarini girisim özgürlügü önünde engel görerek kaldirmak, Chicago Ekonomi Okulunda kölelik akdini özgür birakmak, IMF ve Dünya Bankasi cevrelerinde demokrasinin global piyasaya entegre olmadan, dolayisiyla cok uluslu tekellerin hakimiyeti altina girmeden olamayacagi tartisiliyorsa; bu sahte özgürlük ve demokrasi havarilerini ve iddialarini tartismanin zamani gelmis demektir. Acik Komplo eylemcilerinin neden hafif cezalarla kurtulacagi da bu meyanda anlasilir. Foucaultnun bir zamanlar söyledigi gibi, Hicbir sey tersinden bu kadar totaliter olmamistir; ve bu özgürlügü tartismaya baslamak, fikir babasi Wellsin Acik Komplosunu okumakla baslar.
